آلودگی منابع آب زیرزمینی در حال حاضر یکی از مهم ترین مسائل زیست محیطی محسوب می شود. با توجه به کاربریهای متعدد حوضه آبخیز پیرانشهر (مساحت حدود 23385 هکتار) در استان آذربایجان غربی این آبخیز به عنوان منطقه مورد مطالعه انتخاب گردید. در این مطالعه، از 145 چاه آب زیرزمینی چاه مقادیر آلایندههای کیفی در سطح آبهای زیرزمینی آبخیز مذکور نمونه برداری شد. پس از بررسی واریوگرام و مشخص شدن مکانی بودن تغییرات پارامترهای مورد بررسی، اقدام به میان یابی پارامترها به روش های مختلف درون یابی فوق الذکر شد، بدین ترتیب نقشه پراکنش مکانی آن ها نیز تهیه شد. با استفاده از ریشه دوم میانگین مربع خطا، بهترین مدل ارزیابی با کمترین مقدار این پارامتر انتخاب شد. نتایج نشان داد که پارامترهای سختی کل، منیزیم، کلسیم و اسیدیته با استفاده از روش تخمین گر توابع شعاعی و پارامتر سدیم با استفاده از روش عکس فاصله و پارامتر کل مواد جامد محلول با استفاده از کریجینگ نمایی و نیترات با استفاده از کریجینگ معمولی کمترین مقدار ریشه دوم میانگین مربع خطا را داشته است. همچنین نتایج نقشههای به دست آمده از زمین آمار نشان داد که همه پارامترها به جز دو پارامتر سدیم و سختی در کل منطقه برای شرب بدون محدودیت هستند. توزیع مکانی نیترات در آب زیرزمینی منطقه نشان می دهد که غلظت نیترات در مناطق با قابلیت نفوذ بالا و کاربری کشاورزی و اراضی بایر (شرق و جنوب حوضه) بالاترین مقادیر را داشته است. نتایج نشان می دهد که آب منطقه به سمت کیفیت نامطلوب پیش می رود که نتیجه برداشت بیش از حد برای مصارف کشاورزی منطقه است.

متن کامل مقاله های این شماره به زبان انگلیسی می باشد، لطفا برای مشاهده متن کامل مقالات به بخش انگلیسی مراجعه فرمایید.لطفا برای مشاهده متن کامل این مقاله اینجا را کلیک کنید.

مطالعه تغییرات مکانی ویژگی های خاک در مقیاس توده جنگلی به ندرت انجام شده است. ارزیابی کارایی تکنیک زمین آمار و نشان دادن قابلیت های آن در فرآیند نتیجه گیری از مطالعات خاک های جنگلی مورد بررسی قرار گرفت. در این تحقیق تغییرات مکانی ویژگی های خاک جنگل های راشستان آمیخته شصت کلاته گرگان با استفاده از تکنیک زمین آمار در یک شبکه سیستماتیک همراه با ترانسکت مورد مطالعه قرار گرفت. یکصد و بیست نمونه خاک سطحی در توده جنگلی به مساحت 16 هکتار برداشت گردید و روی آنها آنالیزهای تعیین اسیدیته و ماده آلی صورت گرفت. بررسی وضعیت تغییرات اسیدیته و ماده آلی خاک نشان داد که تغیرات اسیدیته و ماده آلی خاک جنگل در جهات مختلف همسان است و می توان از شبکه مربعی برای مطالعه آنها استفاده نمود. نقش تغییر نما در پرده برداری از رابطه بین پارامترهای مورد مطالعه و تعیین میزان تنوع بین آنها نمایان گردید. آنالیز واریوگرافی ثابت نمود که هر دو متغیر دارای ساختار مکانی می باشند که برای اسیدیته با توجه به نسبت سقف به اثر قطعه ای ساختار قوی و برای ماده آلی ساختار متوسط به دست آمد. اسیدیته خاک در جهت شمال غربی که قسمت پایینی شیب دامنه می باشد، افزایش می یابد. به منظور تعیین دقت تخمین های انجام شده از میانگین مطلق اشتباهات و میانگین اریبی اشتباهات و مجذور میانگین اشتباهات استفاده گردید که نتایج حاکی از دقت بالای مقادیر تخمین اسیدیته و ماده آلی خاک بود.

آگاهی از توزیع زمانی و مکانی بارندگی یکی از مهم ترین عوامل در اجرای طرح های حفاظت آب و خاک، مهار کردن سیلاب ها و مبارزه با خشکسالی است. نقشه های پهنه بندی باران و آگاهی از میزان تغییرات آن، نقش مهمی را در تهیه طرح های حفاظت خاک، جلوگیری از فرسایش و مدیریت اراضی یک منطقه ایفا می کنند. هدف از انجام این تحقیق، ارزیابی روش های زمین آمار در برآورد بارندگی سالانه در استان فارس و پهنه بندی منطقه از نظر اندازه بارندگی می باشد. در این تحقیق، پس از جمع آوری آمار بارندگی 92 ایستگاه هواشناسی با طول دوره آماری 20 ساله و با پراکنش مناسب در سطح استان، میانگین بارندگی سالانه برای کلیه ایستگاه ها محاسبه، سپس به منظور تعمیم داده های نقطه ای به اطلاعات ناحیه ای برای تهیه نقشه همباران، از رو ش های مختلف میان یابی شامل کریجینگ معمولی (OK) و کریجینگ ساده (SK) و روش های معین مانند عکس فاصله (IDW)، تابع شعاعی (RBF)، تخمینگر موضعی (LPI) و تخمینگر عام (GPI) استفاده گردید. نتایج بر اساس معیارهای R بالاتر و MAE و RMSE پایین تر نشان دادند که از بین روش های مختلف میانیابی، روش کریجینگ معمولی (OK)، به دلیل بالاتر بودن مقدار R و پایین تر بودن مقادیر RMSE و R=0.847) MAE، MAE=65.334 و (RMSE=101.533، نسبت به سایر روش های میانیابی دیگر برتری داشته، در نتیجه به عنوان روش مناسب در تهیه نقشه هم باران سالانه در استان فارس انتخاب گردید. نتایج به دست آمده موید برتری روش های زمین آماری کریجینگ نسبت به روش های معین می باشند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که 45.46% از کل سطح استان دارای بارندگی 300-200 میلی متر و 0.09% از سطح استان دارای بارندگی 1000-900 میلی متر بوده که به ترتیب بیشترین و کمترین سطح را به خود اختصاص می دهند.

در حال حاضر 90 دردص نیاز آبی مصرفی شهر مشهد از چاه های عمیق تامین می شود که نشان دهنده اهمیت بررسی کیفی این منابع تامین آب می باشد. برای تعمیم نتایج اندازه گیری از چاه های موجود به سایر نقاط فاقد آمار بایستی شبکه چاه ها از تراکم مناسبی برخوردار باشد. در این بررسی کفایت شبکه چاه های آب شرب شهر مشهد در ردیابی نیترات و هدایت الکتریکی با استفاده از کریجینگ، که یک روش میانی یابی بهینه بین آمارهای اندازه گیری شده بر پایه تشخیص ساختار مکانی است، انجام پذیرفته است. با بررسی کمیت و کیفیت اطلاعات در دسترس، آخرین اآمار موجود در سال 79 از 92 چاه که در اعماق بین 160 تا 250 در آنها اندازه گیری صورت گرفته بود مبنای تجزیه و تحلیل مکانی قرار گرفتند. بر مبنای تجزیه و تحلیل مکانی، مناسب ترین مدل نیم تغییر نما برای نیترات مدل نمایی (پس از برازش یک رویه درجه دوم برای حذف روند) و برای هدایت الکتریکی مدل خطی سقف دار به دست آمد. نقشه های توزیع مقدار و خطای تخمین این پارامترها کیفی، تهیه شده به روش کریجینگ معمولی و نقطه ای، نشان داند که به طور کلی نیترات از تغییر پذیری بالاتری نسبت به هدایت الکتریکی برخوردار بود و خطای بر آورد بالاتری داشت. با این وجود توزیع خطای برآورد برای هر کدام از پارامترها در کل منطقه تغییرات کمی داشت. برای هر پارامتر سه محل چاه یشنهادی ارائه شده که بتوانند موجب کاهش حداکثر خطای برآورد شود. نتایج نشان داد که این سه چاه در حاشیه ناحیه تحت مطالعه قرار دارند و تنها قادر هستند حداکثر خطای برآورد را کمتر از 3 درصد کاهش دهند. این مقدار کاهش در خطا قابل توجه نمی باشد و لذا به نظر می رسد که عملکرد شبکه فعلی با توجه به نوع اطلاعات در دسترس قابل تغییر نمی باشد. علیرغم این مسئله با توجه به میزان خطاها طرح یک شبکه موثرتر که توزیع مکانی (سطحی و عمقی) و زمانی مناسب تری داشته باشد احساس می گردد.

پارادایم بلند مرتبه سازی رویکردی نوین در برنامه ریزی شهری برای استفاده بهینه از اراضی شهری است­، اما احداث این شکل بناها همواره با چالش­هایی روبرو بوده است. در نتیجه هدف پژوهش تاثیر بلندمرتبه سازی بر نحوه­ی گسترش افقی شهر، حقوق همجواری و حل مشکل زمین در دو منطقه 2 و 4 شهر و مقایسه آن با همدیگر و اثرات مثبت و منفی این الگو در این دو منطقه و در نتیجه ارائه راه کار مناسب برای استفاده بهینه از ساختمان­های بلندمرتبه و کاهش اثرات سوء آن و به حداقل رساندن معایب چنین ساختمان­هایی در شهر تبریز و نهایتاً ارائه الگوی مناسب برای صدور پروانه ساختمانی در مناطق مناسب و استفاده حداکثری از این الگو می باشد. روش پژوهش پیمایشی و تحلیلی است. داده ها با استفاده از روش کتابخانه ای، میدانی بوده و داده های حاصل از پرسشنامه جمع آوری و استخراج شده است. اطلاعات و داده های مورد نظر با استفاده از نرم افزار Spss و با تکیه بر تجزیه و تحلیل کمی، آمار توصیفی، استنباطی و همچنین آزمون کای اسکور مورد ارزیابی توصیقی و مقایسه ای قرار گرفته است. یافته های پژوهش، حاکی از آن است که اولاً روش بلندمرتبه سازی توانسته است تا حدود زیادی مشکل تأمین مسکن در دو منطقه شهر تبریز را حل نموده و از گسترش شهر در افق جلوگیری نماید. امام علیرغم این مزیت اثر منفی بر رعایت حقوق همجواری و همسایگی داشته است و اینکه روش مناسبی برای حل مشکل زمین و مسکن در دو منطقه شهر تبریز نبوده است.

آلودگی خاک به وسیله فلزات سنگین یک مساله مهم زیست محیطی می باشد، به طوری که تعیین منشاء فلزات سنگین، انباشت و توزیع این فلزات در خاک مورد توجه بسیاری از محققان بوده است. هدف از این مطالعه تعیین منشاءهای احتمالی برخی از فلزات سنگین در خاک های سطحی منطقه صنعتی ذوب آهن به کمک آمار چند متغیره و زمین آمار می باشد. طی مطالعات صحرایی تعداد 202 نمونه خاک سطحی (0-30 cm) جمع آوری شد. مقدار کل غلظت سرب، روی، منگنز، آهن، مس، نیکل، کبالت، کروم و همچنین برخی از خوصیات فیزیکی و شیمیایی در نمونه ها اندازه گیری شد. به منظور شناسایی منشاء فلزات سنگین از روش های چند متغیره شامل تجزیه خوشه ای، تجزیه مولفه های اصلی و نیز نقشه کریجینگ پراکنش امتیاز مولفه ها در منطقه مورد مطالعه استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه مولفه های اصلی منجر به شناسایی سه مولفه شد. به طوری که این مولفه ها به ترتیب تقریبا توانسته بودند 31، 27 و 16 درصد از کل واریانس تاثیر گذار بر غلظت فلزات سنگین را توجیه کنند. با توجه به پراکنش امتیاز هر یک از مولفه ها در منطقه مورد مطالعه، احتمال می رود مولفه اول به عنوان فعالیت های انسانی تغییرات مقدار عناصر آهن، منگنز، سرب و روی، مولفه دوم به عنوان فعالیت های زمین شناختی مقدار کبالت و در نهایت مولفه سوم به صورت یک عامل مشترک انسانی- زمین شناختی تغییرات مقدار عناصر مس، نیکل و کروم را در منطقه مورد بررسی را کنترل کنند.